updated 12:37 PM EEST, Jul 17, 2018

A l' ombre du Noire Chevalier…

Στη σκιά του Μαύρου Καβαλάρη…

000000108   Λευτέρης Λούχοβιτς / Φιλόλογος


Γεννήθηκε στην Καρδίτσα στις 4 Νοεμβρίου του 1881. Γιός ραφτών, του Χρήστου και της Στυλιανής, έμαθε τα πρώτα του γράμματα σε σχολεία της πόλης. Τα παιδικά του χρόνια τα έζησε - όπως σχεδόν και τα υπόλοιπα χρόνια της πολυκύμαντης ζωής του - σε πολεμικό περιβάλλον.

Σε ηλικία μόλις 14 ετών αναγκάστηκαν οι γονείς του να τον φυγαδεύσουν κρυφά από την Καρδίτσα στην Αθήνα, γιατί ξυλοκόπησε το γιο ενός επιφανούς Τούρκου, που κακομεταχειριζόταν τα ελληνόπουλα της περιοχής. Η τουρκική διοίκηση της περιοχής μάταια τον αναζητούσε. Εκεί φοίτησε στη Βαρβάκειο Σχολή και – όταν τα πνεύματα ηρέμησαν – επέστρεψε στην πατρίδα του, όπου και ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές.

Το 1903 κατατάχτηκε στο 5ο Σύνταγμα Πεζικού Τρικάλων με το βαθμό του Δεκανέα. Το 1904 έπειτα από αυστηρές εξετάσεις προήχθη σε Λοχία και το 1906 σε Επιλοχία. Στη Μακεδονία, ο μεγάλος αγώνας κατά των Σλάβων ήδη έχει αρχίσει και ο Πλαστήρας κατατάσσεται στο σώμα του Καπετάν Αγραφιώτη. Το σώμα αυτό – όπως και άλλα – επιδίδεται σε επιχειρήσεις εναντίον των Κομιτατζήδων και των Τούρκων γύρω από τη λίμνη των Γιαννιτσών. Στις επιχειρήσεις αυτές ο Πλαστήρας διακρίνεται για την ανδρεία και το σθένος του.
Τον Δεκαπενταύγουστο του 1909 εκδηλώθηκε το Στρατιωτικό Κίνημα στο Γουδί με επικεφαλής τον Συνταγματάρχη Νικόλαο Ζορμπά. Ο Πλαστήρας – μέλος του Στρατιωτικού Συνδέσμου – διαδραματίζει σε αυτό πρωταγωνιστικό ρόλο. Λίγους μήνες αργότερα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος – εκλεκτός των αξιωματικών – αναλαμβάνει την πολιτική ηγεσία της χώρας και μεταλαμπαδεύει στα επιτελεία το όραμα της Μεγάλης Ιδέας. Ταχύτατα αρχίζει και η αναδιοργάνωση του ελληνικού στρατού, με σκοπό να ανακτήσει το αξιόμαχό του. Είναι η εποχή που ο Πλαστήρας ταυτίζεται με το βενιζελικό όραμα.
Το 1910 ο Επιλοχίας Πλαστήρας εισήχθη στη Σχολή Υπαξιωματικών Κέρκυρας, από την οποία αποφοίτησε πρώτος τον Ιούλιο του 1912. Έλαβε τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού και επέστρεψε στο 5ο Σύνταγμα Πεζικού. Τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς ξεκίνησε ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος. Στην πρώτη γραμμή βρισκόταν η 1η Μεραρχία, στην οποία υπαγόταν και το 5ο Σύνταγμα Πεζικού. Ως επικεφαλής δύο διμοιριών καταδιώκει παντού τους Τούρκους προκαλώντας τον θαυμασμό σε αξιωματικούς και στρατιώτες. Διακρίνεται αρχικά σε Ελασσόνα και Δεσκάτη. Στο Σαραντάπορο (9 Οκτωβρίου), στα Γιαννιτσά (20 Οκτωβρίου) και στη Θεσσαλονίκη (26 Οκτωβρίου) εμψυχώνει τα τμήματά του μεταφέροντας τον παλμό και τον ψυχισμό ενός πραγματικού ηγήτορα. Γίνεται η ψυχή, η δύναμη, ο ενθουσιασμός και παίρνει από τους στρατιώτες του το τιμητικό προσωνύμιο ‘’Ο Μαύρος Καβαλάρης’’.

Κατά τον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο, συνέβαλε καθοριστικά στη νικηφόρα έκβαση της μάχης Κιλκίς-Λαχανά (19-21 Ιουνίου 1913). Σε μια κρίσιμη καμπή της μάχης, ρίχτηκε με ορμή στους Βουλγάρους, οι οποίοι αιφνιδιάστηκαν και άρχισαν να υποχωρούν. Η υποχώρηση γενικεύτηκε και το απόγευμα η μάχη είχε τελειώσει. Ακολούθησαν οι μάχες στις Σέρρες, στο Σιδηρόκαστρο, στη Δοϊράνη. Η 1η Μεραρχία έφτασε στα στενά της Κρέσνας· ο Πλαστήρας ήταν εμπροσθοφυλακή· πήρε μια διμοιρία για αναγνώριση· κατέβηκε από το άλογό του και προχώρησε πεζός μαζί με τους στρατιώτες του· μέσα σε λίγες ώρες τα στενά είχαν καταληφθεί από τον Ελληνικό Στρατό.
Όταν το ανέφερε αυτό στο Στρατηγείο, δεν έγινε πιστευτός και διετάχθη εξακρίβωση. Στις 18 Ιουλίου του 1913, οι Βούλγαροι ζήτησαν εκεχειρία. Με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου (28 Ιουλίου του 1913), έληξαν οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, που διπλασίασαν την Ελλάδα σε έκταση και πληθυσμό.

Στα χρόνια του Διχασμού, εργάζεται και προσφέρει οργανωτικά στο Κίνημα της Εθνικής Άμυνας του Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη. Μετά τη φυγή του βασιλιά Κωνσταντίνου η Ελλάδα επανενώνεται και οδηγείται στον Α’ Παγκόσμιο στο πλευρό της Αντάντ. Τον Μάιο του 1917, η Μεραρχία Αρχιπελάγους, στην οποία υπαγόταν και το Τάγμα του Πλαστήρα, μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη και, αφού εκπαιδεύτηκε εντατικά, εντάχθηκε στις επιχειρήσεις. Στις 17 του ίδιου μήνα δόθηκε η διαταγή επίθεσης για την κατάληψη της πανίσχυρης οχυρωμένης τοποθεσίας του Σκρα Ντι Λέγκεν.

Ο επικεφαλής Πλαστήρας - αν και τραυματισμένος από χειροβομβίδα - καθοδηγεί τακτικά τους άντρες του και εξουδετερώνει επτά εχθρικές γραμμές άμυνας, βάθους 1500 μέτρων. Το Τάγμα του Πλαστήρα χάρισε στην Ελλάδα και στην Ευρώπη μια από τις μεγαλύτερες νίκες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τιμητικά ο Πλαστήρας προήχθη "επ’ ανδραγαθία" σε Αντισυνταγματάρχη.

00000107

Ακολούθως, συμμετέχει ως Διοικητής του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων στην Εκστρατεία στη μεσημβρινή Ρωσία (1919). Επόμενος σταθμός του – και κρισιμότερος όλων – η Μικρά Ασία (Ιούνιος 1919). Το 5/42 Σύνταγμα εγκαταστάθηκε σε στρατώνα μέσα στην πόλη της Μαγνησίας. Ο κίνδυνος διάλυσης ήταν ορατός για ένα Σύνταγμα που πολεμούσε αδιάκοπα την τελευταία δεκαετία. Ο Πλαστήρας – διαισθανόμενος τον κίνδυνο – συνέχισε να εκπαιδεύει σκληρά τους Εύζωνες, αλλά παράλληλα αναζήτησε τρόπους για την τόνωση του ηθικού τους. Έτσι, οργάνωσε αθλητικές εκδηλώσεις, καθιέρωσε προπονήσεις και προκήρυξε αγώνες σε συνεργασία με τοπικούς αθλητικούς φορείς.

Το 5/42 θεωρούνταν ένα από τα μαχητικότερα και ικανότερα τμήματα σ’ όλη τη Στρατιά της Μ. Ασίας. Τον Μάρτιο του 1920 ξεκίνησαν οι επιθετικές επιχειρήσεις του Συντάγματος. Οι Εύζωνες του Πλαστήρα διατάχθηκαν αρχικά να εκκαθαρίσουν τα ελληνικά χωριά από επιδρομές ασύντακτων – αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνων - ομάδων Τούρκων (Τσέτες). Οι Τσέτες είχαν έδρα τους το Αξάρι και το Ελληνικό Στρατηγείο διέταξε έφοδο εναντίον της βάσης τους. Την 1η Ιουλίου οι Εύζωνες εξόρμησαν, διένυσαν 50 χιλιόμετρα χωρίς στάση και επιτέθηκαν εναντίον των Τσετών. Οι τελευταίοι αιφνιδιάστηκαν, διασκορπίστηκαν και άφησαν πίσω τους άφθονα λάφυρα. Σπουδαιότερο κέρδος της επιχείρησης, όμως, ήταν η διάσωση εκατοντάδων γυναικόπαιδων από τα παλληκάρια του Πλαστήρα. Η προέλαση του τμήματος συνεχίστηκε ως το Σουζουρλού.

Η πτώση του Βενιζέλου και η αλλαγή σκυτάλης στην πολιτική ηγεσία της χώρας (1920) σηματοδοτούν ραγδαίες εξελίξεις και στο μέτωπο. Απειροπόλεμοι άνθρωποι καταλαμβάνουν αστραπιαία νευραλγικές θέσεις και εκτοπίζουν τους πλέον ικανούς. Ο Πλαστήρας ήταν από τους ελάχιστους αξιωματικούς που παρέμειναν στις θέσεις τους.
Ένας ακόμη κύκλος επιχειρήσεων ανοίγει τον Μάρτιο του 1921. Στις 15 του μήνα, τμήματα της Στρατιάς - εκ των οποίων και το 5/42 Σύνταγμα - κινούνται προς το Τουλού Μπουνάρ. Ο Πλαστήρας, κάνοντας κυκλωτική κίνηση, αναγκάζει τους Τούρκους να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους. Η προέλαση συνεχίστηκε προς το Μπαλ Μαχμούτ, όπου και πάλι οι Εύζωνες θριάμβευσαν. Την ίδια μέρα η Ελληνική Μεραρχία εισέβαλε στο Αφιόν Καραχισάρ, ενώ την επομένη ο Πλαστήρας - πάντα εμπροσθοφυλακή - κατέλαβε το Ακ Τσαΐρ.

Συμμετείχε στην προέλαση προς Κιουτάχεια, πρωταγωνίστησε στην κατάληψη του Ακ Τσαλκ Νταγ και εξουδετέρωσε τις τουρκικές δυνάμεις στο Εσκή-Σεχίρ και στο Σεϊντή-Γαζή. Στον Σαγγάριο και στο Καλέ-Γκρότο (Αύγουστος 1922) ξεχωρίζει ανάμεσα σε άβουλους και ανεύθυνους επιτελείς. Δίνει μάχες μόνος του, πολλές φορές χωρίς την έγκριση των ανωτέρων του.
Η ζωή και η δράση του ταυτίστηκε με τα σπουδαιότερα ιστορικά, πολεμικά και πολιτικά γεγονότα της Νεότερης Ελλάδας. Υπηρέτησε τρις στην Πρωθυπουργία της χώρας. Πέθανε σε ηλικία 72 ετών, χωρίς να έχει σπίτι. Για κληρονομιά άφησε 216 δραχμές, ένα δεκαδόλαρο και μια δωρική προφορική διαθήκη: "Όλα για την Ελλάδα".

Υ.Γ.1: Ο καθένας να βγάλει τα συμπεράσματά του γι’ αυτούς που μας κυβερνούν.
Υ.Γ.2: Είθε τα πραγματικά ηρωικά πρότυπα να επικρατήσουν στον ψυχισμό της νεολαίας εν μέσω του γενικότερου συρφετού.

♦ Το παρόν άρθρο εξετάζει το θέμα από την θεώρηση του γράφοντος και όχι κατ' ανάγκην αυτήν της ιστοσελίδας ♦


0000000HV

Last modified onΤρίτη, 07 Ιούνιος 2016 15:07